حسين بن حاج ميرزا خليل بود . وى تقريرات دورهء درس آخوند خراسانى را چنان نگاشت كه آخوند توانست كفايه و ديگر آثار مشهور علمى خود را به وجود آورد . علامه حائرى پس از آن به ايران آمد و در سمنان اقامت گزيد . وى آثار فراوانى كه بالغ بر سيصد جلد كتاب است ، از خود به‌جا گذاشت . دورهء حكمت ابو على سينا را در پنج جلد به رشته تحرير درآورد . در وصف مقام علمى وى استاد جلال الدّين همايى قصيدهء معروفى سرود كه بيتى از آن چنين است : شاه‌باز آسمان پرواز اوج علم و دانش * آيت‌الله زمان علامهء مازندرانى نيمايوشيج شاعر معروف نوپرداز ، پس از ديدارى كه با آيت‌الله حائرى داشته ، مديحه‌اى در وصف او سروده كه عجيب است كه در قالب شعر نو نيست : منم كه طالح و درمانده‌ام درين فكرت * توئى كه صالحى اى حائرى ز من مگريز تو نيك مىكنى از حال جزء استقراء * هم آن‌چنان‌كه ز كلى قياس بر همه چيز ابو نواس و غزالى و طوسى اين سه تويى * كه كس نخوانده و نشناسدت به حق و تميز سرانجام علامه حائرى در ساعت 5 / 9 صبح روز سه‌شنبه 21 دىماه 1350 خورشيدى در 93 سالگى در سمنان وفات يافت . جنازه‌اش پس از مشايعت مردم سمنان ، در مشهد با تجليل باشكوهى به خاك سپرده شد . پس از مرگ وى حسن فضائلى ( شيوا ) مادهء وفات وى را اين چنين سرود : سزد از ماتم علامه دل در آذر اندازيم * به دو نتوان برابر هيچ گنج ديگر اندازيم به هر قرنى مگر علامه‌اى چون او پديد آيد * دگر كى دست بر گنجى چنين پرگوهر اندازيم